Nasz kościół parafialny w Niewodnicy wymaga wiele prac i nakładów. Najważniejszą i centralną częścią, jak każdej świątyni, stanowi ołtarz główny, który aktualnie jest restaurowany.  Może co niektórzy wierni są już zniecierpliwieni zbyt długim trwaniem tego remontu. Ale trzeba zdać sprawę , że to żmudna i czasochłonna praca, zaś pośpiech mógłby przynieść niedoróbki, czy brak staranności. Trzeba uzbroić się w cierpliwość, zanim ujrzymy go w całej krasie. Ten czas oczekiwania niech nam choć trochę wypełni istotna informacja o ołtarzu, uzyskana dzięki trwającym pracom.

   Aby ją zrozumieć przekazuję podstawową wiedzę dotyczącą wyposażenia kościołów. Nasz ołtarz główny stanowi element wystroju świątyni przed Soborem Watykańskim II, kiedy to kapłan odprawiał na nim Msze Św. odwrócony w stronę tabernakulum, a co za tym idzie, tyłem do ludzi. Po uchwałach Soboru wiele się zmieniło, pojawiły się ołtarze „posoborowe”, często tymczasowe. W niektórych kościołach, może więcej w krajach Europy Zachodniej, a mniej w Polsce, zniesiono ołtarze „ przedsoborowe”, umieszczając nowy, według potrzeb odnowionej liturgii. W naszym kościele zachował się stary ołtarz, dostawiono tylko posoborowy, tymczasowy. Dzięki Bogu, że tak się stało, bo jest on nie tylko przypomnieniem dawnej liturgii, ale także wysokiej klasy zabytkiem. Po drugie, niektórzy przypuszczają, choć jest to mało prawdopodobne, że jeszcze powrócimy do liturgii przedpoborowej i do Mszy Św. sprawowanej na tym ołtarzu.

   Nasz ołtarz główny, choć  wydaje  się solidny i wiekowy, jest przenośny. Dlaczego? Nie lata trwania, nie solidna konstrukcja, ale budowa i materiał użyty do niego o tym decydują. Najważniejsza w ołtarzu jest mensa, czyli płyta leżąca na podstawie do sprawowania Mszy Św. Jeśli mensa i pod nią podstawa są kamienne, wtedy ołtarz jest stały. Jeśli podstawa jest kamienna, a mensa drewniana, czy jeśli podstawa i mensa są drewniane, to taki ołtarz zaliczany jest do przenośnych. Jeśli w kościele nie było ołtarza stałego, to taki kościół nie spełniał wymogów do konsekracji. Nasza świątynia była poświęcona, ale nie mogła być konsekrowana. W ołtarzu przenośnym, w którym mensa nie jest kamienna, najczęściej zaś drewniana, jest umieszczona płytka kamienna zwana portatylem.  Portatyl jest w podstawie ołtarza na środku, kwadratowy, czy prostokątny, o boku kilkunastu centymetrów. Wewnątrz portatylu jest wyżłobienie stanowiące grób – sepulchrum . Grób zawiera relikwie świętych, najczęściej męczenników. Z tej racji grób winien być zamknięty i zabezpieczony płytką kamienną.

   Remont ołtarza wymaga oczyszczenia i odnowienia wszelkich jego wgłębień, zakamarków. W tym celu wyjęto portatyl z mensy, który w naszym ołtarzu jest w dodatkowej obudowie – skrzynce. Na spodniej ścianie tej obudowy jest napis w języku łacińskim, który jest cenny nie tylko dla historii tego ołtarza, ale także dla historii całego kościoła. Oto on: Anno Domini 1891 mensis gbris 19. Hoc altare portatyle consecratum est  ab Excellentissimo et Reverendissimo Domino Ludoviko Zdanowicz Eppo Dionisiadae in port. Infidi cui impositae sunt Reliquiae ss. Martyrum: Magni, Felicis, Honestae et Justae. In cuius rei fidem, sigillum Consecratoris appositum sit. Attestor Vice Custos Cathedrae Vilnensis canonicus Coadiutor Aleksander Waszkiewicz. mp. – W roku pańskim 1891 miesiąca listopada dnia 19. Ten ołtarz – portatyl został konsekrowany przez najdostojniejszego I najczcigodniejszego Pana Ludwika Zdanowicza, biskupa Dionisiady w części portatylu z wiarą złożone są relikwie świętych Męczenników: Magnusa, Feliksa, Honesty I Justy. Dla wiarygodności pieczęć konsekratora została przyłożona. Potwierdzam ( autentyczność )wice kustosz katedry wileńskiej, kanonik, koadiutor Aleksander Waszkiewicz. W zapisie tym najważniejsza jest data: 19 listopada, gdyż jest to początek kultu w świątyni. Dotychczas historycy ogólnie podawali rok 1889. Być może w tym roku zakończono całą budowlę, ale trwało jeszcze jej wyposażenie, uwieńczone konsekracją portatylu i poświęceniem kościoła. Przy rygoryzmie ówczesnego duchowieństwa nie sądzę, aby przed tą datą była sprawowana liturgia. Więc podsumowując 19.XI.1891 r. to początek obecnego niewodnickiego kościoła.

   Biskup Ludwik Zdanowicz w tym czasie był biskup sufraganem (pomocniczym). Ordynariuszem był bp Antoni Franciszek Audziewicz ( 1836 – 1895 ). Bp Zdanowicz ur. W 1814 r., wyświęcony na kapłana w 1827 r. w Wilnie, był profesorem Akademii Wileńskiej i seminarium duchownego w Wilnie, mianowany biskupem sufraganem wileńskim 30.XII.1889 r. (biskup tytularny Dionisias ), święcenia biskupie przyjął 11.V.1890 r. był dwukrotnie wikariuszem kapitulnym – kiedy stolica biskupia wakuje i kapituła katedralna wybiera tymczasowego rządcę diecezji. Pierwszy raz w l. 1886 – 1890, czyli od deportacji biskupa Karola Hryniewickiego do mianowania biskupa Antoniego Audziewicza: drugi raz w l. 1895 – 1896, czyli po śmierci biskupa Audziewicza do swojej śmierci. Sekretarz biskupa Aleksander Waszkiewicz, dzięki któremu mamy tę notatkę, to kapłan urodzony w 1836 r., święcony na kapłana w 1859 r., zmarł w 1909 r. Jak sam o sobie napisał był wice-kustoszem ( wikariuszem ) katedry w Wilnie, a również był profesorem śpiewu w seminarium wileńskim.

   Wracając do „obudowy” naszego portatylu, to są jeszcze dwa napisy. Pierwszy, jeszcze raz wymienia imiona męczenników, których Relikwie są umieszczone w portatylu; drugi jest podpisem wykonawcy : Pracownia wyrobuw ( pisownia oryginalna ) rzeźbiarskich kościołów i pomni karskich J Harasimowicz. Wilno. Czy jest on wykonawcą tylko portatylu, czy całego ołtarza, nie wiemy? Być może cały ołtarz jest jego dziełem, ale to tylko rozumowe przypuszczenie. Ta kwestia wymaga dalszych poszukiwań i konkretnego potwierdzenia.

Święta

Poniedziałek, II Tydzień Adwentu
Rok C, I
Dzień Powszedni

Dzisiaj jest

poniedziałek,
10 grudnia 2018

(344. dzień roku)